تیپ وسواس فکری-عملی (OCI-R)

لطفا گزینه‌های آزمون را با دقت بخوانید و آن‌چه را که بیشتر توصیف‌کننده حالات شما می‌باشد؛ انتخاب کنید.

طی سال‌های اخیر پژوهش‌ها پیرامون اختلال وسواس فکری – عملی افزایش چشم‌گیری داشته که این مدل تحقیقات بیشتر در موضوعات بالینی بوده و به‌علت توجه صرف به اثر بخشی و کارآزمایی بالینی توفیق چندانی در فرایند درمانی نداشته است. در این اختلال فرد درگیر وسواس ها، افکار ناخواسته و تصاویر ذهنی مکرر، عود کننده و مزاحم هستند که موجب پریشانی یا اختلال عملکرد فردی می‌شود. وسواس‌های عملی پر تکرار در مشاهدات بالینی شامل: شست‌وشوی دست‌ها، شمارش اشیاء، بررسی قفل شدن درب و ... می‌باشد. علت اصلی این اختلال مشخص نیست ولی در تحقیقات مختلف موضوع وراثت بی‌تاثیر نبوده و در برخی مشاهدات حتی عفونت‌های دوران کودکی موجب بروز این اختلال روانی در سال‌های بعد شده است.

طبق مدل‌های فراشناختی افراد مبتلا به این اختلال، اضطراب را به عنوان وسیله‌ای برای پیش‌بینی مشکلات احتمالی در آینده استفاده می‌نمایند. شناخت OCD به علت دامنه گسترده علائم و شناخت سخت آن کار بسیار مشکلی می‌باشد و تلاش‌های مختلف برای شناخت این علائم همسانی نداشته است. برای شناسایی علایم اختلال وسواس – اجبار آزمون‌های فراوانی ساخته شده است یکی از این تلاش‌ها و با عنوان پرسشنامه بازنگری شده وسواسی – اجباری (OCI-R) توسط فوا و همکاران در سال 2002 با هدف سنجش علائم اختلال وسواسی – اجباری تنظیم گردیده است. سازندگان برای این پرسشنامه گروه سنی مشخص نکرده‌اند و به‌علت گسترده بودن علائم وسواس نمی‌توان این آزمون را کاملا مشخص‌کننده علایم دانست. این پرسشنامه خودسنجی، دارای 18 ماده است که علائم OCD را می‌سنجند. 

فوا و همکاران (1998) در پژوهش خود پایایی این مقیاس را 0.90 گزارش و همچنین روایی افتراقی و روایی همگرا در این مقیاس رضایت‌بخش به‌دست آوردند. محمدی و همکاران (1387) برای ارزیابی پایایی نسخه ی فارسی OCI-R، با استفاده از روش آلفای کرونباخ، اعتبار را برای مقیاس کلی برابر با 0.85، برای زیرمقیاس وارسی 0.66، زیرمقیاس نظم 0.69، زیرمقیاس وسواس فکری 0.72، زیرمقیاس شستشو 0.69، زیرمقیاس انباشت 0.63 و زیرمقیاس خنثی سازی 0.50 گزارش کردند. نوعی و همکاران (1389) همساني دروني براي كل مقياس، 0.91 و براي زير مقياس‌هاي وارسي، نظم، شستشو و خنثي سازي به ترتيب 0.86، 0.72، 0.79، 0.82، 0.63 و 0.71  بود. پايايي آزمون - بازآزمون با فاصله دو هفته برابر 0.81 و در سطح 0.01 معنادار بود. علیخانی و همکاران(1398) نیز اعتبار این پرسشنامه را مورد تایید گزارش کرده‌اند . همچنین  وکیلی و همکاران (1394) پایایی بر اساس آلفای کرونباخ 0.86 محاسبه کرده‌اند.

منابع
- علیخانی، ز.، و امیری مجد، م. (1398). رابطه ی مولفه های فرانگرانی, نشخوار فکری و انعطاف پذیری ذهنی با علایم اختلال های طیف وسواس. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)), 13(52), 47-56. 
- محمدی، ا.، و زمانی، ر.، و فتی، ل. (1387). اعتباریابی نسخه فارسی پرسشنامه بازنگری شده وسواسی - اجباری در جمعیت دانشجویی . پژوهشهای روان شناختی, 11(1-2 (پیاپی 21)), 66-78.
- نوعی، ز.، و اصغرنژادفرید، ع.، و فتی، ل.، و عاشوری، ا. (1389). مقایسه طرح واره های ناسازگار اولیه و ریشه های والدینی آنها در مبتلایان به اختلال شخصیت وسواسی - اجباری, اختلال وسواسی - اجباری و گروه غیربالینی. تازه های علوم شناختی, 12(1 (مسلسل 45)), 59-69.
- نوعی، زهرا (1387). مقایسه طرحواره های ناسازگار اولیه و ریشه های والدینی این طرحواره ها در مبتلایان به اختلال شخصیت وسواسی - جبری، اختلال وسواسی - جبری و گروه غیر بالینی، پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، انستیتو روانپزشکی تهران.
- وکیلی هریس، ش.، و لیوارجانی، ش.، و محب، ن. (1399). مدل ساختاری اختلال وسواس جبری براساس کمالگرایی ناسازگار و کنترل روانشناختی والدین. مجله روانشناسی, 24(2 (پیاپی 94) ), 231-247.


-Foa, E. B., Kozak, M. J., Salkovskis, P. M., Coles, M. E., & Amir, N. (1998). The validation of a new obsessive–compulsive disorder scale: The Obsessive–Compulsive Inventory. Psychological Assessment, 10(3), 206–214

اگر این محصول را قبلا خریده باشید، شما هم می‌توانید در مورد این کالا نظر بدهید. برای ثبت نظر، لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.